woensdag 14 maart 2018

Bruin boven blond & Blond boven bruin

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =


Elisabeth Koolaart-Hoofman
H.A. Spandaw








Wat de schoonheid der Parijsche vrouwen over het algemeen aanbelangt, waaromtrent men het vrij wel eens is, dat dezelve minder lang stand houdt, dan in noordelijker landen, zoo heb ik daarover menig verschillend oordeel gehoord. Zij zijn voor het grootste gedeelte brunettes: diegene dus, welke met een onzer voortreffelijkste Dichteressen uit de vorige eeuw instemmen, waar zij zingt:

Bruin boven blond

Ruilt nooit uw verf, bevallige Bruinetten,
Voor blanke kleur of blonde kuif.
De roos verbleekt voor bruine violetten,
De witte wijkt de purpren druif.
De bloesemknop, zo teêr, zo ligt verstooven,
Zwigt voor de rijper kers in geur.
De staatige eik, hoe bruin van verw, praalt boven
De taaije wilgen, wit van kleur.
Al wat natuur poogt kragten bij te zetten,
Huldt ze altoos met een bruine huif.
Ruilt nooit uw verf, bevallige Bruinetten,
Voor blanke kleur of blonde kuif

Elisabeth Koolaart-Hoofman (1664-1736)

die met deze regels instemmen, zullen aan de Parijsche vrouwen gaarne den prijs der schoonheid boven vele anderen toekennen. Zij daarentegen die het gevoelen omhelsen van den dichter Spandaw, en hem nazingen:


Blond boven bruin
Tegenstuk van Jufvrouw Koollaart’s ‘Bruin boven blond’

Ruilt nooit uw zachte kleur, bekorelijke Blonden!
Voor verw of bruine kuif;
De lof der bleeke roos klinkt toch uit duizend monden,
En zoet is 't blinkend sap der muskadelledruif;
De zachte perzik is het sieraad van de hoven,
Zij wint het van de kers in geur;
De lommerrijke linde, in blonden tooi, praalt boven
Den hagedoren, bruin van kleur.
Natuur hult all' wat schoon, beminlijk wordt gevonden,
Steeds met een zachte en blonde huif. -
Ruilt nooit uw blanke kleur, bekorelijke Blonden!
Voor hande verw of bruine kuif.

H.A. Spandaw (1777-1855)

die aan dit gevoelen hun zegel hechten, zullen een minder gunstig oordeel over de Fransche schoonen vellen. Wat mij betreft, gedachtig aan het [motto], non nostrum tantas componere lites [het is niet aan ons dit geschil te beslechten], ik zal mij hier geene uitspraak vermeten, en slechts aanmerken, dat welke hoedanigheden van lichaam en geest men ook in de Parijsche vrouwen bewonderen moge, men toch vele dier huiselijke deugden, waardoor onze Vaderlandsche schoonen zich zoo zeer onderscheiden, en die den grondslag van alle waarachtig geluk uitmaken, veelal te vergeefsch bij haar zoeken zal.
Parijs in 1834, A.W. Engelen




•• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

dinsdag 13 maart 2018

Erik Lindner -- Berlin, Berlin

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =


website
wikipedia
dbnl
wikipedia
poetry
youtube






Berlin, Berlin

De figuren in de ruit waar ik langsloop
bestaan niet uit reflecties

de ruit doorschijnt geen tafereel
de weerspiegeling is weg
het glas heeft alles in zich opgenomen
van jaren her, lichtval, schaduw en erosie

sap dat moeiteloos oplost in melk
sneeuw in de voegen van de treden
en in de hoeken van kozijnen
lichtplekken vertonen sporen van vuur
barsten verbergen de oppervlakte
aders vertakken de donkere vlekken

laag voor laag valt ieder voorval
in de verweerde glazen structuur
het venster dat dicht is van wat het weet
verbleekt door wat het gezien heeft

en de sponningen van het raam
knijpen in de randen van het glas
een kier die wat binnen is openzet
voor wie buiten passeert.


Erik Lindner (1968)
uit: Zog (2018)




• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

Ed Leeflang -- De hazen & Gedrag

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

wikipedia
dbnl
wat gedichten
in memoriam








De hazen

We waren in een weitje waar camille
het meeste te vertellen stond en hadden
een paal voor een waslijn in de grond gezet,
toen twee hazen uit het jonge koren dansten,
rechtop bewegend, in een aangrijpend menuet.

Dat kinderboekenhazen bleken te bestaan -
ze droegen dan wel geen parmante jassen,
maar hadden die aandoenlijke en overduidelijke
oren aan - het was zo schokkend als midden in
de goedheid of in de oudste angst voor donker
zijn te komen staan.

De schaamteloosheid van hun rondedans
en de driftige ernst van hun door
plotselinge versteningen onderbroken spel
deden ons de eigen argwanendheid en
verloren natuurlijkheid beseffen, dat
voelden wij aan onze sprakeloosheid wel.

Het voorjaar leek zelfs dreigend uit den boze
over de onschuld van de polder heen te hangen.
De dans duurde zo'n traag kwartier;
er was nog een kort leven om te blozen,
om naar de schoonheid van dit drieste dansen
te verlangen.


*


Gedrag

Iemand laten wachten op een hoek
een jaar of twaalf, iemand de wind
uit de zeilen nemen, die wind verkopen
aan de eerste de beste, iemand je
reservehart schenken, iemand geen
verdriet gunnen, maar wijzen op
zonlicht, boeken, boterbloemen,
het dan opgeven, iemands angsten
verklaren, iemands dromen in een
aanrechtkast bewaren, iemands band
niet oppompen, iemands verleden in -
lopen zonder kloppen, iemand liefhebben
om wat iemand had kunnen zijn,
allemaal water in dezelfde wijn.


Ed Leeflang (1929-2008)
uit: De hazen en andere gedichten (1983)




• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

zondag 11 maart 2018

Jan Dullemond -- Portret van een vrouw & Zelfportret met Saskia

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

website
dbnl









Portret van een vrouw

Als ik kon schilderen zou ik me niet bedenken,
ik begon met het venster en de opengeslagen luiken
die afsteken tegen de gepleisterde kasteelmuur.
Ik zou de dalmist vastleggen tussen de heuvels
op deze heldere ochtend, de bossen
in herfstkleur aan de horizon, de bomen
nog groen voor het raam en de roodbruine poes
die het glas niet begrijpt en elke ochtend wacht.
In deze omlijsting zou ze vereeuwigd zijn
door mijn vastbesloten hand.

Gevangen in woorden moest ik noodgedwongen
het venster sluiten in mijn verbeelding.
Met haar rug naar het perspectief
zit het kastanjebruin moment aan de keukentafel,
ze kijkt me met groene ogen aan en eet.
Als herinnering kan ik haar naam noemen,
haar trekken zou ik niet weer kunnen geven.
Het is niet het beeld van een toekomst
dat me beweegt in dit zelfportret;
ons uitzicht ontluikt nu, in dit moment.


*


Zelfportret met Saskia

Wat ze aan het doen was is vergeten.
Rembrandt lijkt uitgewerkt, ze keek op,
hij zat afwezig stil. Maar zijn ernst
is spel, ziet ze, en ze speelt weer mee.

Zo trof hij haar blik op zijn ets.
Met trefzekere genegenheid had hij haar
juist voltooid, in enkele lijnen
krult haar haar door de verbeelding.

Nu rust zijn burijn tussen zijn vingers;
hij tuurde net zo lang naar het laatste detail
in zijn spiegel tot zijn schaduw
haar verlicht. Hij speelt het voltooid moment.


Jan Dullemond (1952)
uit: Om tijd te winnen (2017)




• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

Petronella Moens -- Het dankbare kind bij vaders herstelling

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

dbnl
wikipedia
stichting
literatuurgeschiedenis








Het dankbare kind bij vaders herstelling

Konde ik U naar waarde danken,
Eeuwig weldoend Opperheer!
Vader gaaft Gij aan ons weêr,
Redder van bedroefde en kranken,
Gij ontrukt in bangen nood
Dierbre lijders aan den dood.

Ach! toen angst ons 't hart doorwondde,
Toen geen hoop, geen uitkomst scheen,
Stonden wij om vader heen
Aan de schijnbaar veege sponde;
Maar uw' zegen paardet Gij
Toen aan heilzame artsenij.

God! Gij hoorde 't smartvol kermen,
Vaders lijden werd verzacht,
Ja zijn reeds bezweken kracht
Zagen wij door U beschermen,
En herstellings dageraad
Bloosde op vaders bleek gelaat.

Zijn gezondheid keerde weder;
Heel ons dankbaar huisgezin
Roemt uw trouw, uw menschenmin,
Moeders hart, zoo trouw, zoo teeder,
Klopt weêr, vrij van rouw en smart,
Aan haar echtvriends dankend hart.

Blijde broêrtjes! Lieve zusjes!
Allen groeten wij, vol vreugd,
Nu den leidsman onzer jeugd
In ons midden weêr met kusjes;
Allen roemen wij ons lot:
Vader leeft! U dank ik, God!


Petronella Moens (1762-1843)
uit: Gebeden voor kinderen (1833)




• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

vrijdag 9 maart 2018

Bert Schierbeek -- De schreeuw der vrouwen om meer (fragment)

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

website
letterkundig museum
leestafel
dbnl
wikipedia








De schreeuw der vrouwen
om meer (fragment)

niet alle hulplijnen zijn loodlijnen, riep de vrouw
ik ben het middelpunt
wie het magisch middelpunt van mijn tong zou zijn dit te weten mijzelf en spatiaal en transport
voor wat is in mij
in mij dacht de man
door de immense buiken der onrust reis ik als erfvrucht van mijn verbeeldingsboom en smijt
rorschachvlekken tegen het mysteriegehemelte van mijn mond en voel mij kleeverwant en wek
het wonder open binnen de wonden van dit lichaam mijn ziel en zie wat er voor machinale
onrusten de bergpunten bewonen der paralijnen en knoopkanalen en hoor de epigrammale stem
in mij die de graven een zin verleent en tot bedden maakt

zie je zei zij hij wilde het wel iedere nacht en
ik was te moe van het werk en een man is dat nooit
want zijn geest heeft geen tijd en zoekt altijd een
dieptepunt van verstrooiing voor zijn handen wat mij
dan aangedaan wordt niet de liefde maar het zwarte gat van
een mijnwerker die de dag en de nacht moet dalen uit het leven
zonder een woord zonder wat de streling tot liefde maakt en meer
dan een beestenleven zie je dat zo voelde ik en ik wilde het soms niet
ook omdat ik zo moe was van de dagen alleen zonder de stilte van lieve
woorden die de huid zo mooi kunnen bewonen en alles laten glanzen

[lees verder]

Bert Schierbeek (1918-1996)
uit: De andere namen (1974)




• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

donderdag 8 maart 2018

Jacobus Bellamy -- De ijverzuchtige & De liefde

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

wikipedia
literatuurgeschiedenis.nl
dbnl










De ijverzuchtige

Een recht* en teder minnaar
Is altoos ijverzuchtig. -
Wanneer zijn meisje een' ander'
Met vriendlijke oogjes toelonkt,
Gevoelt hij, in zijn' boezem,
Een heimelijke ontroering.
Dan straalt hem de ongerustheid
En kommerlijke vreeze
Uit naauwoplettende oogen.
Nu poogt hij eens de droefheid,
In zijn gelaat zoo zichtbaar,
Met een geveinsde vreugde,
Voor aller oog te dekken.
Dan weêr doen spijt en gramschap
Zijn bleeke wangen gloeïen.
Dan brandt 'er in zijn oogen
Het vlammig vuur der woede.
Dan knerst hij op zijn tanden,
En vloekt hem, dien zijn meisje
Zoo vriendelijk belonkte.
Maar - ziet hij weêr zijn meisje,
En lagcht zij lief en teder
Den gullen lagch der liefde:
Straks* zijn de vreeze en droefheid,
De spijt* en felle gramschap
Van zijn gelaat verdweenen.
Dan valt hij op haar boezem,
En drukt haar in zijn armen,
En kuscht heur lieflijk mondje,
En staamelt, onder 't kusschen:
Gij zijt, gij zijt mijn meisje! -
Gij zijt de lust mijns levens! -
Gij zijt - gij zijt mijn alles!



recht en teder = echt tedere
straks = weldra
spijt = ergernis



De liefde

Wanneer vertoont de Liefde
Zich op het allerschoonste,
In 't hijgende verlangen,
Of na het gul genieten? --
Wij smaaken het genot reeds
In de armen der verbeelding,
Wanneer wij nog verlangen.
Maar, na het vrij genieten,
Wanneer, door al de vreugde,
De snaaren der verbeelding
Geheel zijn overspannen,
Dan heerscht in onze ziele
Een sombere verwarring.
Dan geeft het droevig denkbeeld:
Wij hebben reeds genoten!
Der ziele een matte houding.
Maar, geeft een blik der hope
Weêr leven aan 't verlangen,
Dan leeft de ziel, en schept zich,
Uit loutre harsenschimmen,
Wel duizend vreugdebeelden.


Jacobus Bellamy (1757-1786)
uit: Gezangen mijner jeugd (1782)




• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster