zondag 15 april 2018

Theo Sontrop -- acht alfabetkwatrijnen

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

• wikipedia
• dbnl
• in memoriam









• uit Het alfabet, een boekje met 26 kwatrijnen en 26 tekeningen van Joost Roelofsz. In een opdracht aan Boudewijn Büch schreef Sontrop ter soort van toelichting: "‘Don’t think that twenty-six fourliners / I wrote as riddles for the cold diviners. / How could what written was with blood (!) / Be ever understood by some close-reading nut. / (The reader meant is certainly not you / but people like that VH Charley Pooh.)"



F
'Fuck flowers,' sprak de man die de natuur verachtte,
maar als het sappig ooft hem later tegenlachte,
ontging hem hoe er op zijn wenken was gevlogen,
wijl hommel, bij en dar zich weerden naar vermogen

H
Huilen? Te laat, en voor straf nog gespleten.
In het Huis hokt de Baas, Hij heeft je vergeten.
Wat er uit je verdween wordt door niemand geweten.
Door het tasten onthand valt je leed niet te meten.

J
Jaspeerde niet de planken met zijn bloed,
de holle drogman, wien de stem voorgoed
ontvlood. Maar treurig de coulissen fijn-
zinnig, geurig ze ruisen: 'Jas, mijn jas, mijn ...'

M
Men meent te schuiven, wordt geschoven -
(verleid werd wie in het verhaal verkrachtte).
Pepys zag de eerste dirigent en lachte:
ook zonder stok wordt onder zelden boven.

N
Naaien, men weet het, beneemt hem het leven.
Zijn neus, verpoederd, doet de Chinees verstijven.
Zo kan Li Po zijn buurman horens geven.
Dat dus Nabokov over Freud en Gogol zwijge!

P
Palmström weet nu wat schoonheid biedt:
Morgana's beeld, waarvan zijn blik geniet.
Maar mét krimpt weer het ego in zijn hulsel.
Wat is nu waar, bepeinst hij, en wat vulsel?

R
Ritsige rat, door lust verscheurd geurt
uit uw ranzig vel de pronk van de Redouté.
Wat star uw piepklein kraaloog keurt:
bevroren angts, stokstijf, het lispelt nee.

T
Treinen op late stations, kinderen denken aan lekkers
op schoot bij hujn moeder. In een andere wereld gaat
alles weer anders, rampen bolderen neerwaarts. Stekkers
sluiten als regel te kort, te vroeg is meestal te laat.


Theo Sontrop (1931-2017)
uit: Het alfabet (1975)


• Tekening bij F
































• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

zaterdag 14 april 2018

Ankie Peypers -- Gedrag

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

• wikipedia
• dbnl
• schrijversinfo
• necrologie








Gedrag

niet dat ik het ben
niet dat jij het bent
maar dat er op een
waaierige middag in maart
sprake van ontmoeting is
dat we op straat tussen mensen
elkaars gezicht zien,
tussen gezichten
naar elkaar toe gaan,
tussen gezichten
elkaars gezicht zien
verontschuldigend
lachen omdat we elkaar
nog niet kennen
maar wel een week geleden
bij vrienden hebben ontmoet
een kort vaag praten
en nu het rokin.
dan mag het.


Ankie Peypers (1928-2008)



• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

vrijdag 13 april 2018

Truus Gerhardt -- De dood

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

• vrouwenlexicon
• nog een gedicht
• dbnl
• karl barth








De dood

Laat mij mijn donzen vleuglen vouwen
om uw bang geworden hart,
dek met mijn ruischend zwaar geveder
de donkre oogen van uw smart.

Berg in de erbarming van mijn handen
uw verbijsterd blind gelaat,
schuil uw schuw, geschonden leven
in mijn schemerstil gewaad.-

Wijd en donker ruischt het water
om de bloem besneeuwde boot...
Roerloos ligt ge en onttogen,
een glimlach houdt uw mond bevlogen,
de hemel dekt uw slapende oogen-

dit is de rust, dit is de dood.


Truus Gerhardt (1899-1960)



• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

Johanna Geels -- Opstand & Nog net zo roze niet vergaan

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

• weblog
• columns hp/de tijd
• interview
• npe


• foto: caroline van der waal





• Twee gedichten uit Planeetversterkers, de nieuwe bundel van Johanna Geels, die haar uitgever niet wil uitgeven. Lees er hier meer over.


Opstand

Vannacht kruipt niemand in mijn slaap dichterbij
sleept niemand met benen en doodgedachte geliefden
met dromen vol dichtslaande deuren, beukende treinstellen
kaalgeplukte spechten met kleverige snaveltjes.
Niemand die mijn ogen sluit.

Vannacht als iedereen slaapt en de wereld een kwartslag draait
mijn ogen als hypomane zonnen uit mijn kop knallen
en ik de prinsen, de bedelaars en hun shitholes
eindeloos heb herdacht.

Dan, en dan alleen, zal er ergens in een vergeten tijdspleet,
op een vergeten bospad, een vergeten mens opstaan, een dier.

Hij zal zijn stembanden langzaam aanspannen
zijn mond openen
zijn longen als gebarsten kruikzakken vullen
de lucht langs zijn kiezen, zijn lippen naar buiten persen.
Er zal geen geluid zijn
zandkorrels vormen zand
regendruppels regen.

Tot iemand zijn oor op de rails legt, zijn adem inhoudt
het zoemend staal ontwaart, harder, steeds harder
en opkijkt
zich afvraagt waar het vandaan komt.


*


Nog net zo roze niet vergaan

Het witte bontjasje met bijpassend mutsje
werd onlangs geofferd op Nova Zembla
en begraven in walvissenvet.

Er werd gehuild. (op het bevroren altaar dat
daarna op een druipkaars leek)

Vandaag loop ik warm en blond
door een lang vergeten donk en zoek
naar de plek waar mijn jaartelling begon.

Graaf daar het hardroze omaspiegeltje
uit Italië op terwijl het niet-geloof tussen
mijn hersencelwanden pingpongt.

Nog net zo roze…
Niet vergaan!
Nog net zo roze…
Niet vergaan!
Nog net zo roze…
Niet vergaan!

Handelingen één tot en met vier:

1. Voorzichtig oppakken en in doorzichtig
folie wikkelen.

2. Heilige zottekinderen aanroepen
en het vuur uit hun ogen vangen.

3. Een stadsmuur bouwen
en niemand binnenlaten.

4. Hardop de grote dikke beer bedanken
met twee vingers achter het gespaarde neusschotje
voor ik weer warm of koud word.

Blauwe ogen had ik al.


Johanna Geels (1968)
uit: Planeetversterkers (2018)



• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

woensdag 11 april 2018

Myrte Leffring -- Er was een man

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

• website
• leest voor
• dbnl
• eerder gedicht








Er was een man
toch?
er was een
man
er waren zijn
woorden
die klonken als

een geruis

en ik was
er was
we waren in het water

ja
samen
een man
een vrouw
in donker water

van boven scheen het licht
ik zag de man
de man zag mij
het sneeuwde in onze ogen


Myrte Leffring (1973)
uit: De tere bloemen van het verstand (2016)



• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

dinsdag 10 april 2018

Hendrik Tollens -- Likas en Fillis & Egon en Licida

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

• wikipedia
• dbnl
• literatuurgeschiedenis
• literatuurmuseum







Likas en Fillis

Likas minde Fillis teder,
Filles minde Likas weder;
Heimlyk, onbekend verdriet
Baarde beiden felle smarte;
Liefde woonde in beider harte
En zy wisten 't beiden niet.

Likas, naauwlyks zestien jaren,
In 't beminnen onervaren,
Wist de bron niet van zyn leed;
Fillis, die slechts veertien telde,
Kende 't wee niet dat haar kwelde,
Wist niet wat haar lyden deed.

Op een' schoonen lentemorgen
Trad het paar, vervuld van zorgen,
Vol van onbekende smart,
Uit de hutten die 't bewoonde;
Schoon hen alles vreugd vertoonde,
Niets schonk vreugd aan beider hart.

Likas trad, al zuchtend, weenend,
Niets opmerkzaamheid verlenend,
Langs de velden, achteloos.
Aan 't ontluikend bosch gekomen,
Snyd hy in de schors der boomen
Filles naam, gedachtenloos.

Fillis zat een weinig verder.
Noch het meisje, noch de herder,
Beiden, vol zwaarmoedigheid,
Zagen, door hunn' druk, elkander. -
Liefde had den een' by de ander
In 't ontluikend bosch geleid.

Fillis zat, daar traan en zuchten
Haar ontvloeiden, haar ontvlugtten,
Op eene oude dorre plant;
Met een' tak, den stam ontreten,
Schreef zy, zonder wil of weten,
Likas naam in 't mollig zand.

Likas staart thans, meer te vreden,
Op den naam door hem gesneden,
En roept: ‘Fillis!’ blyde en luid.
Fillis voelt haar vreugd herleven,
Ziet den naam door haar geschreven,
En roept vreugdvol: ‘Likas!’ uit.

Beiden zien zy thans elkander,
En gevoelen, de eene en de ander,
't Eindperk van hun beider smart:
Zy omhelzen straks zich samen,
En zy schryven beider namen
In elkanders kloppend hart.


*


Egon en Licida

Herder Egon, vlug en aartig,
Ging van Licida verzeld,
Weidend beider blanke kudden,
Koutende langs 't groenend veld.

Egon praatte 't schoone meisje
Snaaksche herdersgrapjes voor;
En de jonge lieve schoone
Was ten eenemaal gehoor.

Beiden zien zy slechts elkander,
En wat rondöm hen geschied
Ziet de herder niet door 't spreken,
't Meisje door het luistren niet.

Beider schoone, blanke schapen
Liepen door elkandren heen,
En, daar niets hen dit belette,
Dwaalden ze eindlyk gantsch door een.

't Meisje ontdekte dit in 't einde,
En op 't eigenst oogenblik
Zegt zy 't spoedig aan den herder,
Gantsch vervuld van vrees en schrik.

Ieder zoekt terstond zyn schapen,
Doch, wat vlyt men ook betoon',
Geene kon die onderscheiden:
Allen waren ze even schoon.

‘Ach,’ dus sprak het bevend meisje,
Zuchtend, schreijend, keer om keer:
‘Ach! wat zal ik toch beginnen?
Hoe vind ik myn schapen weêr?’

‘'k Weet’, dus sprak de vlugge herder,
‘'k Weet een middel, lieve meid!
Dat uw droefheid kan verdryven
En my niets dan vreugd bereid,

Laat het huwlyk ons verbinden:
Dit is 't middel, anders geen:
Beider goed hoort dan ons samen,
Beider kudde word dan één.’

't Meisje ziet den knaap in de oogen:
Deze raad verzoet haar smart;
Egon strekt zyne armen open,
Licida zinkt aan zyn hart.

‘Als 't my’, zegt de blyde herder,
‘Immer weêr te binnen schiet
Herdersgrapjes te vertellen,
Dan vergeet ik 't onze niet.’


Hendrik Tollens (1780-1856)
uit: Proeve van minnezangen en idyllen. Deel 1 (1800)



• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

maandag 9 april 2018

Ida Gerhardt -- Waddeneiland & Kinderland

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

• genootschap
• dbnl
• kb
• website
• leestafel







Waddeneiland

Wat ik gezien heb op dien éénen dag
aan kleurend water en vervloeiend zand,
aan plante' en schelpen, liggend op de hand,
is méér dan nog mijn hart bevatten mag.

De eigen voetstap trad een ketting af
tusschen de vogelprenten op het strand
de duizenden - het was de verste rand
van menschenleven waar ik mij begaf

- tot in de stilte, vloeiend als een ring -

Water en lucht en tijdelooze tijd,
ik dronk het diep - tot aan die pareling
van klaarte openbarend ieder ding:
sterk straalt het in zijn kleur, zijn eigenheid.

En dit aanschouwen wordt zoo hemelwijd:
dan meet wie ééne schelp te rapen ging
en wegzinkt in die tint, die teekening,
het veld der velen dat hij overschrijdt.


*


Kinderland

Als ik ontwaakte onder 't zolderdak,
in goede geur van appelen en hout,
was het weer daar: de pijltjes tintelgoud
van 't licht, dat door de fijne spleten brak.

Eén streep, die trillend als een gouden speer
schuin inviel - ik kon, reikende opgericht,
mijn vinger doopen in die baan van licht, -
dan legde ik, bevredigd, mij weer neer.

En turend in die sterke wemeling
met warme gloed van leven binnenin,
heb ik vermoed, in schemerend begin
àlles, wat later voor mij openging.

Zoo liggen steden in een gouden mist
bij lente -, op het mild-beschenen plein
gaan menschen, met in woord en samenzijn
een zacht geheim, dat tastend wordt gegist. -

In ièder ding vindt men het anders weer,
en langzaam wordt een samenhang onthuld. -
Ik lag verzonken, zalig en vervuld;
aan 't hoofdeneind straalde de gouden speer.

Ida Gerhardt (1905-1997)
Het veerhuis (1945)



• Leest allemaal de Onze Taal. Of Zone 5300.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster